Za nami intensywny czas pełen inspiracji, wymiany doświadczeń i zdobywania nowych kompetencji. Nauczycielska Akademia Praw Człowieka – projekt skierowany do nauczycielek, nauczycieli oraz osób zajmujących się edukacją w Krakowie – dobiegł końca. Co udało nam się wspólnie wypracować i dlaczego to inicjatywa inna niż wszystkie?
Nauczycielska Akademia Praw Człowieka powstała z konkretnej potrzeby. Wielu pedagogów ma poczucie, że edukacja o prawach człowieka w szkole często kończy się na teorii, a programy nie zawsze odpowiadają na realne wyzwania w klasie. Naszym celem było wyjście poza schemat, połączenie teorii z praktyką i dostarczenie sprawdzonych narzędzi do rozmów o równości, otwartości i przeciwdziałaniu dyskryminacji.
Spotkanie na żywo – teoria, historia i miasto
Sercem projektu było stacjonarne seminarium, które odbyło się w Krakowie w dniach 18–19 października. To nie było zwykłe szkolenie, ale przestrzeń współpracy i budowania relacji. Przez dwa dni wspólnie z uczestniczkami:
- Ustrukturyzowałyśmy wiedzę o systemach ochrony praw człowieka.
- Dyskutowałyśmy o tożsamości, zastanawiając się, jak to, kim jesteśmy i skąd przychodzimy, wpływa na definiowanie różnorodności i włączenia.
- Odkrywałyśmy Kraków na nowo, biorąc udział w spacerze z przewodnikiem, który pokazał różnorodność w przestrzeni miejskiej.
- Zgłębiałyśmy historię, rozmawiając o rolach kobiet w czasie Holokaustu – poznawałyśmy biografie bojowniczek, organizatorek, opiekunek i świadkiń.
Kluczowym elementem była praktyka. Ćwiczyłyśmy scenariusze reagowania na wyzwania związane z różnorodnością w klasie i testowałyśmy metody edukacyjne Humanity in Action Polska, by „inność” była traktowana jako wartość.
Edukacja online – pogłębianie kompetencji
Kontynuacją działań stacjonarnych był cykl spotkań online, które odbyły się w drugiej połowie listopada. Skupiliśmy się na tematach kluczowych dla nowoczesnej, otwartej szkoły.
Podczas pierwszego webinaru (20 listopada 2025 r.) wraz z Marią Kowalewską – pedagożką specjalną i trenerką antydyskryminacyjną – zajęliśmy się tematem edukacji uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji oraz uchodźstwa. Rozmawialiśmy o dobrych praktykach integracyjnych, wyzwaniach w codziennej pracy oraz aspektach prawnych, o które warto się dopominać. Warsztaty towarzyszące temu spotkaniu poprowadziła Monika Mazur-Rafał, prezeska HIA Polska, koncentrując się na odpowiedzialnym prowadzeniu rozmów o migracjach i uchodźstwie w szkole — tak, by w centrum stawiać człowieka i jego historię. Uczestniczki i uczestnicy rozmawiali o języku, który buduje empatię i nadzieję, wspiera postawy liderskie i działania na rzecz równości oraz inkluzywności. Ważną częścią spotkania była również wymiana dobrych praktyk z pracy edukacyjnej.
Finałowe spotkanie (27 listopada 2025 r.) poświęcone było aktywizmowi i reprezentacji. Beata Kuźniewska, wieloletnia nauczycielka i aktywistka, podzieliła się swoim doświadczeniem w zakresie aktywizmu szkolnego, omawiając, jak jest on postrzegany przez środowisko szkolne i jak budować wsparcie dla takich inicjatyw. Z kolei dr Magda Szarota podczas warsztatów podjęła ważny temat pozycji niepełnosprawności w polskim systemie edukacji. Analizowaliśmy, jak osoby z niepełnosprawnościami są reprezentowane w podręcznikach (często poprzez stereotypy i marginalizację) oraz jak wprowadzać inkluzywne praktyki do szkoły.
Wspólnota zmieniająca edukację
Nauczycielska Akademia Praw Człowieka stała się przestrzenią, która łączy ludzi chcących zmieniać edukację od środka. Zależało nam na wzmocnieniu poczucia sprawczości wśród nauczycielek/nauczycieli i edukatorek/edukatorów. Dziękujemy wszystkim uczestniczkom i uczestnikom za ich energię, otwartość i odwagę myślenia o szkole w sposób nowoczesny i empatyczny.
W ramach projektu powstała broszura ze scenariuszami zajęć – do pobrania tutaj.
Organizator: Humanity in Action Polska
Partnerzy: Centrum Wielokulturowe w Krakowie, Klaster Innowacji Społeczno-Gospodarczych Zabłocie Space. Finansowanie: Projekt był finansowany ze środków Miasta Krakowa w ramach programu #OtwartyKraków.
